B- Từ “gắn liền”
trong cụm từ “độc lập dân tộc gắn
liền với chủ nghĩa xă hội”
là không chấp nhận được.
Không có quyền ám thị người dân như thế.
Đất nứơc Việt Nam thuộc về ṭan dân. Chủ nghĩa Xă hội tư bản hiện
đại hay mục tiêu nào đó như chống tiêu cực, phát triễn giáo dục, dân
giàu nứơc mạnh theo khoa học công nghệ bảo vệ môi sinh, dân số sinh
đẻ kế họach ....là cương lĩnh của các Đảng, các Hội lấy làm trọng
tâm theo đuổi khi có khác nhau trong nhận thức tầm quan trọng trước
sau của một kế họach nhà nứơc ....
Bất cứ công dân nào đến tuổi nghĩa vụ đều đi nghĩa vụ để bảo vệ đất
nứơc th́ đất nứơc là của ṭan dân. Danh xưng nước VIỆT NAM thiêng
liêng, trường tồn, đă có bốn ngàn năm lịch sử không Cộng Sản, không
XHCN Mac Lê, không một Đảng nhỏ nhoi nào của 2/84 triệu dân được
phép ghép mục tiêu giai đọan của ḿnh vào. Nó sẽ mang tính cách Đảng
trị trái với hiến pháp là nhà nứơc pháp quyền. Một nhà nứơc như Iran
Hồi giáo ghép tôn giáo lạc hậu phi hiện thực vào đó tất dẫn đến
hoang tưởng và khủng bố và chiến tranh.
Nước Việt Nam, Quân đội Việt Nam là hai thành tố bảo vệ độc lập dân
tộc là những chân lư phẳng và trường tồn. Ghép các một ư tưởng mục
tiêu giai đọan, bất ṭan sẽ dấy lên tranh luận.
Tôi muốn nói đến một việc về sự lạm dụng gán ghép khiến tạo ra
nghịch lư cười ra nước mắt. Tinh thần nhân đạo quốc tế là chân
lư của Bác Sĩ ṭan thế giới và các Bác sĩ có lời thề
Hypocrate với tinh thần nhân đạo là lư tưởng trường tồn này trong
mối quan hệ Bác sĩ - Bệnh nhân. Bác sĩ Ḥang Đ́nh Cầu của
Miền Bắc cho đó là những lời nói dối không được tin và mọi Bác sĩ
phải là chiến sĩ t́nh báo Công An, phải có nhiệm vụ tố giác cho Công
An khi bệnh nhân ḿnh có nghi vấn chống cách mạng! Hiện nay không
có lời thề Hypocrate giúp thiết đặt ṭa án lương tâm giửa Bác sĩ –
Bệnh nhân, mà lời thề của Bác sĩ chỉ là lời thề công dân xác lập mối
quan hệ với Đảng. Bác sĩ Việt Nam sau 1975 đă không mang tinh thần
nhân đạo quốc tế nửa rồi. Khi biết Thùy Trâm là Bác sĩ trẻ, người Mỹ
thấy ḷng ân hận v́ đă ngộ nhận cô là người mang tâm hồn nhân đạo
quốc tế chung “chỉ cứu người” vốn không c̣n có ở miền Bắc. Người
lính Mỹ ân hận v́ ngộ nhận sự hy sinh chết chóc và ḷng căm thù
ḥan ṭan do Mỹ đẩy Cô vào đường cùng .
Khi chánh phủ Mỹ múôn dùng thuốc để thực hiện bản án tử h́nh v́ nhân
đạo hơn ghế điện các Bác sĩ Mỹ đă có ư kiến là e phá vở một nguyên
tắc. Bác sĩ có lời thề chỉ cứu người không thể giúp nhà nứơc giết
người. C̣n lời thể Dược sĩ là ” Không dùng chất độc hại người “ cũng
bị việc này phá vỡ. Nhưng cuối cùng chính tử tội yêu cầu để có cái
chết nhẹ nhàng như cách “Tam ban triểu điển “. Thật sự Thùy Trâm chỉ
mang tâm hồn người lính và t́nh đồng đội cùng chung chiến hào. Cô
không chùng tay giết người khi Cô cho đó là kẻ địch. Cô cùng chánh
phủ Miền Bắc có những “ kẻ thù tự tạo” như Mỹ xăm lược, ngụy quân
ngụy quyền miền Nam .... Cô tự hủy ḿnh, ta dành ḷng thương hại
tiếc rẻ cho một hạt giống tốt không may rơi vào vùng đất dữ, nhưng
không ai cần ân hận cho cái chết của Cô ! Đó là cái giá đúng
phải trả cho sự chọn lựa sai lầm !
Trong thâm tâm tôi từ khi nghe chuyện Bác sĩ mắng và tát tai bệnh
nhân ḿnh là sĩ quan không quân VNCH tôi chợt biết Bác sĩ này học
qua loa ở miền Bắc và không được dạy ḷng nhân đạo qúôc tế, không hề
biết công ứơc qúôc tế về tù binh ! Họ không từng biết lời thề
Hypocrate. Sau đó tôi luôn cảnh giác về tâm hồn sát thủ của một
người lính ở trong tim họ dù cùng mang chung màu áo trắng. Một câu
vô cảm lưu truyền “ Chết một con đở một lon gạo “ có khi thay cho sự
kiểm thảo tử vong nghiêm túc và ḷng kính trọng sinh mệnh vô giá của
con người .
Giáo sư Bác sĩ Tôn Thất Tùng đă không chịu vào Đảng dù sát cánh Ông
HCM trong kháng chiến chống Pháp. Chống Pháp đánh Pháp là cần thiết
và nối kết mọi tấm ḷng. Giáo sư Tùng cũng là người đă giử ḍng chảy
khoa học trong ḷng đất nứơc. Tôi đóan rằng Thầy Tùng muốn mang trọn
vẹn tinh thần nhân dạo qúôc tế này như tâm sự nhiều Bác sĩ khác bỏ
vào Nam năm 1954 v́ không đồng t́nh chánh trị hóa nhuộm đỏ cả ḷng
nhân đạo, t́nh nghĩa cha mẹ vợ chồng trong gia đ́nh như những lời
thơ hoang đường trái thiên nhiên của Tố Hữu. Hăy t́m cho tôi, chỉ
một thôi, đứa trẻ nào mà tiếng nói đầu ḷng là Stalin đi! “ Câu thơ
“ Tiếng đầu ḷng con gọi Stalin và câu thơ “ yêu Ông, yêu mười ! “
đă biến Tố Hữu thành quái nhân, tư duy điên lọan!
Tôi chỉ là một người sau 1975 không tiếp tục được con đường khoa
học. Nhưng do các bức xúc thời cuộc phải t́m hiểu chánh trị. Không
phải là chuyên gia chánh trị tốt nghiệp các trường Luật hành chánh
chánh trị mà đă thấy ra qua nhiều điều bất ổn.
Tôi từng đọc nhiều bài báo thật hay của Học viện Quốc gia hành chánh
của Việt Nam về các tư duy như : “Ư thức chánh trị cao nhất là sống
và làm việc theo luật pháp .” nhưng tiếc thay hệ thống ṭa án luật
pháp đều gắn với từ “nhân dân” nên dân chúng chưa hề được hưởng .
PHẦN II
Ư kiến về Kế họach và ḥan thành kế họach
Go'p y' cho d-a.i ho^.i
d-a?ng 10
Ngu+o+`i gu+?i : Tra^`n thi.
Ho^`ng Su+o+ng Ca^`n Tho+
Ki'nh thu+a O^ng Phan Die^~n,
To^i xin la^`n lu+o+.t vie^'t ba`i d-o'ng go'p cho D-a.i ho^.i
D-a?ng theo lo+`i go+.i y' cu?a O^ng. To^i cu~ng xin d-u+o+.c pho^?
bie^'n d-e^? ro^.ng d-u+o+`ng tranh lua^.n ho.c ta^.p nhau vi` d-o'
la` ca'ch ta^.p trung tri' tue^.. To^i kho^ng pha?i la`
D-a?ng vie^n. To^i cu~ng kho^ng da'm no'i d-a^y la` y'
kie^'n co' gi` d-o' ga^`n gu?i vo+'i 82 trie^.u ngu+o+`i ngo`ai
D-a?ng ma` chi? kha' ga^`n vo+'i thie^?u so^' tri' thu+'c ngo`ai
d-a?ng, kho^ng co`n tre? nu+?a d-e^? co' co+ ho^.i ta^.n hu+o+?ng
ho`a bi`nh thi.nh vu+o+.ng cu?a d-a^'t nu+'o+c. To^i kho^ng du+.a
va`o mo^.t to^? chu+'c "na('m ba.o lu+.c ca'ch ma.ng" na`o nhu+
D-a?ng, kho^ng muo^'n khua^'y d-o^.ng, chi? mu'o^n ta(ng to^'c.
Kho^ng he^` co' tham vo.ng ca^`m quye^`n, kho^ng he^` muo^'n cai
tri. nhu+ng kho^ng the^? nguo^i u+o+'c mong d-u+o+.c so^'ng ha`i
ho`a giu+?a ngu+o+`i Vie^.t, du+o+'i che^' d-o^. tie^'n bo^. kho^ng
ba.o lu+.c, kho^ng to^.i a'c, kho^ng giam ca^`m nhau. Bi ki.ch 20
na(m chie^'n tranh da^n ta d-a~ qua' nhie^`u va`nh kha(n tang, nhu+
25.700 va`nh kha(n tang cho Hue^' trong Te^'t Ma^.u Tha^n d-a~
bie^'n Te^'t Vie^.t Nam tha`nh le^~ gio^? cu`ng nga`y bie^'n tie^'ng
pha'o do`n da~ ba'o Xua^n ve^` tha`nh ho^`i u+'c kinh ho`ang!
Xin vi~nh vie^~n d-u+`ng d-o^'t pha'o nga`y Te^'t. Du` nha` nu+o+'c
kho^ng ca^'m nhu+ Trung Quo^'c to^i cu~ng the^? kho^ng bao gio+`
d-o^'t pha'o! Xin co' d-u+o+.c nhu+~ng phu't im la(ng tra^`m ma(.c
tru+o+'c ba`n tho+` to^? tie^n va` ma^m cu'ng d-a^'t d-ai vie^n
tra.ch da`nh cho oan ho^`n uo^?ng tu+?. Hay va`o no+i tho+` tu+.
chu`a, nha` tho+` nghe tie^'ng mo? tie^'ng chuo^ng vo.ng tu+o+?ng,
ca^`u sie^u tho'at cho ta^'t ca? vong linh ca'c be^n che^'t trong
nhu+~ng co+n d-a.n lu+?a chie^'n tranh .
To^i d-ang u+u tu+ nhi`n su+. kha^.p khe^?nh cu?a d-a^'t nu+'o+c,
nhi`n su+. di. da.ng cu?a D-a?ng vie^n qua danh sa'ch tham nhu~ng
nga`y ca`ng da`i ra....
To^i chi? da`nh quye^`n co' cha'nh kie^'n .
To^i me^'n mo^. nha` va(n Phu`ng Nguye^n Lo^.c ye^?u me^.nh, qua
mo^.t ba`i vie^'t, tha`nh tie^'ng vang mo+? d-a^`u cho d-o^?i mo+'i
giu'p to`an da^n d-u+o+.c hu+o+?ng phu'c lo+.i. U+'o+c gi` te^n O^ng
thay cho te^n d-u+o+`ng Le^ Dua^~n o+? Sa`igo`n. D-o' la` con
d-u+o+`ng Tho^'ng Nha^'t d-a^`y ky? nie^.m cu?a tho+`i sinh vie^n.
No' gio^'ng nhu+ con d-u+o+`ng Co^? Ngu+ cu?a Thanh nie^n mie^`n
Ba('c kho^ng cam lo`ng d-o^?i te^n la` d-u+o+`ng Thanh nie^n, kho^ng
ca^`n thie^'t.
La` phu. nu+~, to^i tha^'y xo't xa khi ngu+o+`i phu. nu+~ nhu+ nha`
va(n Du+o+ng Thu Hu+o+ng chi? da`nh quye^`n co' cha'nh kie^'n ma`
d-a~ pha?i a(n co+m tu`, kho^ng he^` d-u+o+.c ta(.ng hoa hay cha'nh
phu? ha`m a^n nhu+ To^?ng tho^'ng Bush va` ca'c vi. to^?ng tho^'ng
My~ kha'c vinh danh Ba` vo+. nha` tranh d-a^'u da d-en Martin Luther
King tu+`ng bi. nha` ca^`m quye^`n ba('n che^'t .
To^i xin la`m d-ie^`u nghi.ch ly' trong mo^.t giai d-o.an d-a^`y
nghi.ch ly': La` phu. nu+~ nhu+ng to^i xin chu? d-o^.ng ta(.ng o^ng
va` D-a?ng mo^.t Bo^ng Hoa Ho^`ng d-e^? ca^`u chu'c mo^.t cuo^.c
ca'ch ma.ng Hoa ho^`ng nga't hu+o+ng se~ tha`nh hie^.n thu+.c trong
d-a.i ho^.i sa('p to+'i !
Nhu+ng thu+a O^ng Die^~n, luo^n co' pha^`n nga^`m cu?a su+. vie^.c
hay pha^`n chi`m cua? ta?ng ba(ng . Vo+'i co^ng vie^.c bo^.n be^`,
to^i cha('c O^ng Die^~n kho^ng co' tho+`i gian suy tu+o+?ng. To^i
xin bo^.c ba.ch luo^n ma.ch nga^`m na`y .
Ca`nh Ho^`ng luo^n co' gai ne^'u o^ng tra^n tro.ng d-a(.t va`o lo.
hoa no' se~ nga't hu+o+ng, nhu+ng ne^'u vu`i da^.p no' thi` tho?a
lo`ng ca(m tu+'c khi tha^'y ca'nh hoa d-a'ng ghe't to+i ta? nhu+ng
se~ bi. gai d-a^m d-a^'y. Nghi. quye^'t 1841 cu?a nghi. vie^.n Cha^u
A^u d-ang la`m nhie^.m vu. cu?a li.ch su+?. To^i d-ang d-o.c ta'c
pha^?m cu?a ho.c gia? kie^m su+? gia Pha'p la`m ne^`n cho nghi.
quye^'t 1841 na`y, nhu+ng d-a~ tha^'y qua' ro~ ngu+o+`i da^n trong
ca'c che^' d-o^. Co^.ng sa?n Nga, Ta`u, D-o^ng A^u sao vu+`a qua'
d-au thu+o+ng vu+`a d-a^'y thu' ta'nh ! Cha('c cha('n Vie^.t Nam
kho^ng la` mo^.t ngo.ai le^. ma` se~ la` pha^`n ke^' tie^'p .
D-u+`ng ai ne^n ke^u go.i thie^?u so^' u+u tu' la` tri' thu+'c, ta^m
ho^`n thanh tu' d-e.p nhu+ng de^~ vo+~ nhu+ thu?y tinh pha?i d-u+'ng
le^n hung ha(ng la`m ca'ch ma.ng giu+~a ngu+o+`i Vie^.t vo+'i nhau,
ma` co' khi chi'nh la` tha^n to^.c cu?a mi`nh. Con d-u+o+`ng tie^'n
tha^n cu?a ho. mo+? ra kha('p the^ gio+'i, luo^n cha`o d-o'n
ngu+o+`i thu+.c ta`i . Trong phong ba la' pha?i ro+`i co^.i .
Ta.i sao kho^ng ke^u go.i D-a?ng vie^n co^'t ca'n, tu+`ng ga'nh
tra'ch nhie^.m, a(n tre^n ngo^`i tru+o+'c hu+o+?ng nhie^`u pha?i co'
lu+o+ng ta^m. Pha?i ca^n pha^n. Ha~y bo? D-a?ng mo^.t khi D-a?ng
d-o' kho^ng co`n dung chu+'a ly' tu+o+?ng ma` chi? dung chu+'a
nghi.ch ly' tha^.m chi' " treo d-a^`u de^ ba'n chuo^.t che^'t ! ".
O^ng Nguye^~n Trung, O^ng Vo~ va(n Kie^.t, O^ng Vo~ nguye^n Gia'p,
O^ng Phan va(n Kha?i ...ne^n la`m chu+' sao d-o^? chuye^.n kho' cho
da^n? Cam lo`ng la`m con chim a^?n mi`nh, thi` ke^'t cu.c cu?a
kie^'p nha^n sinh cu~ng chi? la` cho+` che^'t chu+' co' gi` kha'c
ho+n.
Nhie^`u ngu+o+`i khuye^n to^i ne^n ca^?n tha^.n. O^ng HCM la`
ngu+o+`i d-u'ng, va` co' co^ng trong cuo^.c kha'ng chie^'n cho^'ng
Pha'p, co' kha' kinh nghie^.m cha'nh tri.. Nhu+ng vi` sao ca'c nha`
tri' thu+'c 1956 tu+`ng go'p y' cho o^ng. Nu+?a the^' ky? ro^`i ma`
y' tu+o+?ng d-o.c la.i co' kha'c gi` nhu+~ng d-o'ng go'p tho+`i
thu+o+.ng ho^m nay. Nhu+ng cha(?ng nhu+~ng kho^ng "lo.t lo^? tai"
o^ng Ho^` ma` O^ng co`n chi? d-a.o To^' Hu+~u tie^?u tru+` ga^y ra
vu. a'n nha^n va(n giai pha^?m. Lie^.u co' co+n ho^`ng thu?y na`o
sau d-o+.t so'ng cha'nh kie^'n na`y do ha^.u due^. cu?a O^ng ga^y ra
kho^ng ?
*****
Go'p y' D-a.i ho^.i D-a?ng
PHA^`N I
A - Go'p y' tre^n co+ so+? kie^n d-i.nh va^'n d-e^` co' ti'nh
nguye^n ta('c co+ ba?n la` d-o^.c la^.p da^n to^.c ga('n lie^`n
vo+'i chu? nghi~a xa~ ho^.i.
D-o^.c la^.p da^n to^.c la` cha^n ly' kho^ng ba`n ca?i, nhu+ng xin
xa'c la^.p ro~ : D-a^y la` thu+' Xa~ ho^.i chu? nghi~a theo d-i.nh
nghi~a na`o, trong ba hi`nh tha'i Xa~ ho^.i chu? nghi~a d-ang no'i
trong sa'ch vo+? cu?a Vie^.t Nam ? Xa~ ho^.i chu? nghi~a (nguye^n
thu?y), Xa~ ho^.i chu? nghi~a khoa ho.c (tu+'c Mac-Le^) va` Xa~
ho^.i chu? nghi~a kho^ng tu+o+?ng ?
1- Xa~ ho^.i chu? nghi~a (nguye^n thu?y) la` giai d-o.an d-a^`u
cu?a Chu? nghi~a Co^.ng Sa?n ne^`n kinh te^' so+? hu+~u co^ng
co^.ng, kho^ng co' tu+ hu+~u. Ve^` xa~ ho^.i du`ng nguye^n ve.n chu?
thuye^'t Co^.ng sa?n trong d-o' d-a^'u tranh giai ca^'p, ba.o lu+.c
ca'ch ma.ng, ca?i ca'ch ruo^.ng d-a^'t, qu'o^c hu+~u ho'a mo.i ta`i
sa?n !
2- Chu? nghi~a Xa~ ho^.i khoa ho.c la` bo^. pha^.n ca^'u tha`nh
chu? nghi~a Mac Le^ d-o^`ng nghi~a vo+'i chu? nghi~a Co^.ng Sa?n
khoa ho.c.
3- Chu? nghi~a Xa~ ho^.i kho^ng tu+o+?ng: Xa~ ho^.i chu? nghi~a
trong ne^`n kinh te^' tu+ ba?n, do Saint Simon (Pha'p 1760-1825 )
va` Owen (Anh 1771-1858) . To^' ca'o ca'c hi`nh thu+'c bo^.c lo^.t
va` d-o`i mo^.t xa~ ho^.i co^ng ba(`ng, kho^ng co' nghe`o kho^?,
kho^ng co' chie^'n tranh. Du`ng bie^.n pha'p tuye^n truye^`n co^?
d-o^.ng thu+.c hie^.n ma` kho^ng d-a^'u tranh.
Chi'nh Robert Owen la` ngu+o+`i ha`nh d-o^.ng chu+' kho^ng chi? ly'
thuye^'t. O^ng d-u+a y' tu+o+?ng to^'t d-e.p va` ta^m huye^'t na`y
va`o thu+.c hie^.n mo^.t mo^ hi`nh kinh te^' xa~ ho^.i o+? nhu+~ng
cu.m da^n cu+ 800-1200 ngu+o+`i trong mo^ hi`nh ne^`n kinh te^' tu+
ba?n trong lo`ng xa~ ho^.i chu? nghi~a. The industrial community at
New Lanark o+? Scottland la` mo^ hi`nh go^`m nha` ma'y ke'o so+.i
bo^ng va?i va` no^ng tru+o+`ng tro^`ng bo^ng va?i nguye^n lie^.u.
Nha` o+? cu?a da^n la`ng rie^ng nhu+ng su+? du.ng chung nhu+~ng
phu+o+ng tie^.n vu+o+.t qua' kha? na(ng mua sa('m ca' nha^n nhu+
pho`ng kha'ch, thu+ vie^.n, nha` be^'p ... Co^.ng d-o^`ng cu+ da^n
na`y co' nha` tre? ma^~u gia'o d-a^`u tie^n, phu'c lo+.i xa~ ho^.i
d-a^`y d-u?. Robert Owen xem ho.c va^'n va` u+'ng du.ng khoa ho.c
ky? thua^.t la` bie^.n pha'p ta(ng nhanh su+. gia`u co'.
Co' the^? xem no' la` mo^ hi`nh pha't trie^~n no^ng tho^n kie^?u
ma^~u, mo^.t mo^ hi`nh no^ng tru+o+`ng ke`m co+ so+? che^' bie^'n
quy mo^, mo^.t hi`nh thu+'c kinh te^' no^ng tho^n hie^.n d-a.i. To^i
d-a~ tha^'y na(m 1990 mo^ hi`nh nhu+ the^' o+? ca'c trang tra.i
tro^`ng Ta'o ba.t nga`n va`i tra(m hecta o+? Rochester New YorK My~,
nhu+ng kha'c New Lanark trang tra.i My~ la` so+? hu+~u ca' nha^n .
D-a^y la` ne^`n Da^n Chu? Xa~ Ho^.i Owen ma` to^i d-u+o+.c bie^'t
d-e^'n o+? Mie^`n Nam va` tu+`ng ngo^. nha^.n ve^` chu? nghi~a Xa~
ho^.i Mac-Le^ cu?a Mie^`n Ba('c Vie^.t Nam, ho`an to`an kha'c va`
ra^'t sa('t ma'u. Ha^`u he^'t tri' thu+'c co' ta^'m lo`ng d-e^`u
muo^'n thu+.c hie^.n cuo^.c so^'ng to^'t ho+n nhu+ Owen cho no^ng
da^n nghe`o kho' o+? vu`ng que^ nha` ye^u da^'u hay vu`ng sa^u vu`ng
xa d-o^ thi.. No' giu'p gia?i quye^'t d-u+o+.c ne^`n kinh te^' no^ng
nghie^.p va` phu'c lo+.i xa~ ho^.i no^ng tho^n .Co^.ng d-o^`ng la`m
ra va` quye^'t d-i.nh con d-u+o+`ng pha't trie^~n.
Tha^.t la` may! To^i kho^ng co`n d-o.c tha^'y cu.m tu+` thu+o+`ng
hay no'i d-e^'n tru+'o+c d-a^y la` "Kie^n tri` chu? nghi~a Mac Le^
" trong pha^`n co' ti'nh nguye^n ta('c. Tie^u d-e^` d-a.i ho^.i
kho^ng no'i d-e^'n tu+` "nha^n da^n " ma` no'i la` "pha't huy su+'c
ma.nh toa`n da^n to^.c". Tu+` "nha^n da^n " vo^'n co' d-i.nh nghi~a
trong he^. tho^'ng Mac-Le^ kho^ng d-o^`ng nghi~a vo+'i "ngu+o+`i
da^n, to`an da^n to^.c hay co^ng chu'ng, co^ng da^n va` ca? ngu+o+`i
Vie^.t o+? nu+o+'c ngo`ai". Nha^n da^n la` d-o^'i tu+o+.ng cu?a
D-a?ng la` tha`nh pha^`n u+u tu' cu?a D-a?ng cho.n lu+.a theo quan
d-ie^?m giai ca^'p. So^' nha^n da^n na`y la` khoa~ng 6 trie^.u
ngu+o+`i. 6 trie^.u ngu+o+`i go^`m 2 trie^.u d-a?ng vie^n la`
ngu+o+`i a(n lu+o+ng, co^.ng ho^.i vie^n ca'c ho^.i chie^'m kho~ang
6%-8 % da^n chu'ng. D-o' kho^ng pha?i la` cho ta^'t ca? co^ng da^n,
kho^ng pha?i to`an da^n to^.c. Cho ne^n mo+'i co' U?y Ban nha^n
da^n, To`a A'n nha^n da^n vo^'n la` cu?a D-a?ng vie^n trong quan
d-ie^?m giai ca^'p hu+o+?ng u+u tie^n tru+o+'c ca'c tha`nh pha^`n
thu+o+`ng da^n kha'c.
To^i hy vo.ng d-a^y la` thu+' Chu? nghi~a Xa~ ho^.i Owen ma` O^ng
Phan Die^~n va` D-a?ng muo^'n no'i d-e^'n.
Tuy va^.y qua kha?o sa't Robert Owen, d-a~ bo^.c lo^. su+. vie^.c
mo^ hi`nh na`y chi? phu` ho+.p cho mo^.t la~nh vu+.c kinh te^' no^ng
nghie^.p la`ng que^, kho^ng the^? a'p du.ng cho ne^`n kinh te^' ky?
thua^.t cao cu?a d-o^ thi., giao lu+u trao d-o^?i ca.nh tranh to`an
ca^`u nhu+ WTO ma` VN d-ang co^' theo d-uo^?i.
Nga`y nay trong "the^' gio+'i pha(?ng " tu+'c la` giao thu+o+ng,
giao lu+u qua Internet, va` tu+. d-o^.ng ho'a cao, ky? thua^.t tie^n
tie^'n thi` mo^ hi`nh XHCN cu?a Owen chi? co`n a'p du.ng d-u+o+.c
cho nho'm da^n thie^?u so^' co`n so^'ng chu? ye^'u du+.a va`o thie^n
nhie^n, kho^ng co' y' nguye^.n ho`a nha^.p!
Tho+`i d-o' Owen cu~ng kho^ng tha`nh co^ng khi sang My~ la`m mo^
hi`nh na`y trong mo^i tru+o+`ng kinh te^' to`an ca^`u va` ky?
thua^.t cao va` tre^n ne^`n nhu+~ng co^ng da^n d-a~ gia`u co'.
Nga`y nay ne^`n tu+ ba?n hie^.n d-a.i, phu'c lo+.i d-ie^`u ho`a
ho+.p ly' va` ca'c tha`nh tu+.u khoa ho.c thi` ca'i d-uo^i e^'ch
CNXH cu?a ne^`n kinh te^' tu+ ba?n hie^.n d-a.i pha?i du+'t bo? nhu+
su+. suy ta`n ta^t ye^'u cu?a New Lanark.
Ne^`n kinh te^' tu+ ba?n hie^.n d-a.i, ky? thua^.t cao kho^ng the^?
pha't trie^~n theo ca'ch cu.m da^n cu+ d-o'. No'i d-e^'n co^ng
nghe^. cao pha?i no'i d-e^'n thie^?u so^' u+u tu'. Ca? the^' gio+'i
cu~ng chi? co' mo^.t Bill Gate chu+' kho^ng co' hai. "Silicone
Valley" cu?a Bill Gate la` tu. ho^.i cu?a nhu+~ng ngu+o+`i u+u tu'
kha('p the^' gio+'i .
Pha'p, Anh, Nha^.t ba?n, Ca'c nu+'o+c D-o^ng A^u va` ca? o+? My~
chu+'ng minh la` tu+ tu+o+?ng chu? nghi~a xa~ ho^.i na`y cu?a Owen
d-a~ giu'p chu? nghi~a tu+ ba?n tu+`ng du+.a tre^n khai tha'c su+'c
lao d-o^.ng cu?a ngu+o+`i nghe`o no^ le^. da d-en va` chie^'n tranh
da`nh thuo^.c d-i.a tha`nh tu+ ba?n hie^.n d-a.i.
Tu+ ba?n hie^.n d-a.i la^'y tri thu+'c qua ho.c va^'n la`m quye^`n
lu+.c va` khoa ho.c co^ng nghe^. cao la`m gia`u. Chu? nghi~a tu+
ba?n hie^.n d-a.i cha(?ng nhu+~ng tra'nh d-u+o+.c chie^'n tranh
da^~n d-e^'n che^'t cho'c suy ta`n ma` co`n ke^' thu+`a d-u+o+.c
co^ng nghe^. cu?a ne^`n kinh te^' tu+ ba?n hie^.u qua?. Xa^y du+.ng
ne^`n gia'o du.c to`an da^n, ne^`n khoa ho.c tie^n tie^'n. Xa^y
du+.ng pha'p lua^.t cha(.t che? va` bie^.n pha'p da^n chu? d-a^'u
tranh nghi. tru+o+`ng, d-a d-a?ng co' gia' tri. cu`ng vo+'i mo^.t
cha'nh sa'ch xa~ ho^.i nha^n ba?n d-a?m ba?o d-a^`y d-u? phu'c
lo+.i ca(n ba?n giu'p d-ie^`u tie^'t kho~ang ca'ch gia`u nghe`o.
Chu? nghi~a na`y phu` ho+.p cho mo^.t xa~ ho^.i khoa ho.c co^ng
nghe^. hie^.n d-a.i cu?a nhu+~ng co^ng nha^n co^? co^`n tra('ng,
gia`u co' va` tri' tue^. tu+'c la` thie^?u so^' u+u tu' ! D-a so^'
la`m ne^n su+'c ma.nh giu+? nu+'o+c va` Thie^?u so^' u+u tu' la`m
ne^n su+. nghie^.p pha't trie^~n d-a^'t nu+'o+c. Thie^?u so^' u+u
tu' na^`y ca^`n co' mo^.t co+ che^' sinh ho.at phu` ho+.p .
Ca'c nha` khoa ho.c d-a~ co' con d-u+o+`ng rie^ng d-o' la` pha?i
na('m ca'c tha`nh tu+.u khoa ho.c va` mu.c d-i'ch la` sa'ng ta.o,
kho^ng ca^`n chu? nghi~a ma` ra^'t ca^`n phu+o+ng tie^.n nghie^n
cu+'u.
Su+. kha'c bie^.t cu?a kinh te^' no^ng tho^n va` kinh te^' co^ng
nghe^. cao khie^'n kho^ng the^? co' cu`ng chung mo^.t hi`nh tha'i
xa~ ho^.i.
D-a?ng ca^`n co' ca'c nha` tu+ tu+o+?ng sa'ng ta.o ra chu? thuye^'t
va` vie^'t ra cu+o+ng li~nh ro~ ra`ng. D-a.i ho^.i D-a?ng d-a'ng ra
pha?i la`m vie^.c d-o' tu+'c pha?i xa'c quye^'t cu+o+ng li~nh va`
tuye^n bo^' mu.c tie^u, d-e^? da^n kho?i d-o'an mo`. D-a?ng la~nh
d-a.o pha?i co' na(ng lu+.c co' tra'ch nhie^.m vo+'i tu+o+ng lai
chu+' D-a?ng cu~ng mo` ma^~m va` chi? ta^.p ho.p ti`nh hi`nh chi?
da'm no'i d-e^'n nhu+~ng "cha^n ly' pha(?ng " sa`ng lo.c tu+` "ca?m
kie^'n ho+`i ho+.t ", thie^'u ly' lua^.n D-a?ng la`m sao ma` la~nh
d-a.o ? D-a^y pha?i du`ng tu+` chi'nh xa'c la` "qua?n ly' xa~
ho^.i" "cai tri." chu+' kho^ng pha?i "la~nh d-a.o xa~ ho^.i ".
B- Tu+` "ga('n lie^`n" trong cu.m tu+` "d-o^.c la^.p da^n to^.c
ga('n lie^`n vo+'i chu? nghi~a xa~ ho^.i" la` kho^ng cha^'p nha^.n
d-u+o+.c. Kho^ng co' quye^`n a'm thi. ngu+o+`i da^n nhu+ the^'.
D-a^'t nu+'o+c Vie^.t Nam thuo^.c ve^` to`an da^n. Chu? nghi~a Xa~
ho^.i tu+ ba?n hie^.n d-a.i hay mu.c tie^u na`o d-o' nhu+ cho^'ng
tie^u cu+.c, pha't trie^~n gia'o du.c, da^n gia`u nu+'o+c ma.nh theo
khoa ho.c co^ng nghe^. ba?o ve^. mo^i sinh, da^n so^' sinh d-e?
ke^' ho.ach ....la` cu+o+ng li~nh cu?a ca'c D-a?ng, ca'c Ho^.i la^'y
la`m tro.ng ta^m theo d-uo^?i khi co' kha'c nhau trong nha^.n thu+'c
ta^`m quan tro.ng tru+o+'c sau cu?a mo^.t ke^' ho.ach nha` nu+'o+c
....
Ba^'t cu+' co^ng da^n na`o d-e^'n tuo^?i nghi~a vu. d-e^`u d-i
nghi~a vu. d-e^? ba?o ve^. d-a^'t nu+'o+c thi` d-a^'t nu+'o+c la`
cu?a to`an da^n. Danh xu+ng nu+o+'c VIE^.T NAM thie^ng lie^ng,
tru+o+`ng to^`n, d-a~ co' bo^'n nga`n na(m li.ch su+? kho^ng Co^.ng
Sa?n, kho^ng XHCN Mac Le^, kho^ng mo^.t D-a?ng nho? nhoi na`o cu?a
2/84 trie^.u da^n d-u+o+.c phe'p ghe'p mu.c tie^u giai d-o.an cu?a
mi`nh va`o. No' se~ mang ti'nh ca'ch D-a?ng tri. tra'i vo+'i hie^'n
pha'p la` nha` nu+'o+c pha'p quye^`n. Mo^.t nha` nu+'o+c nhu+ Iran
Ho^`i gia'o ghe'p to^n gia'o la.c ha^.u phi hie^.n thu+.c va`o d-o'
ta^'t da^~n d-e^'n hoang tu+o+?ng va` khu?ng bo^' va` chie^'n tranh.
Nu+o+'c Vie^.t Nam, Qua^n d-o^.i Vie^.t Nam la` hai tha`nh to^' ba?o
ve^. d-o^.c la^.p da^n to^.c la` nhu+~ng cha^n ly' pha(?ng va`
tru+o+`ng to^`n. Ghe'p ca'c mo^.t y' tu+o+?ng mu.c tie^u giai
d-o.an, ba^'t to`an se~ da^'y le^n tranh lua^.n.
To^i muo^'n no'i d-e^'n mo^.t vie^.c ve^` su+. la.m du.ng ga'n ghe'p
khie^'n ta.o ra nghi.ch ly' cu+o+`i ra nu+o+'c ma('t. Tinh tha^`n
nha^n d-a.o quo^'c te^' la` cha^n ly' cu?a Ba'c Si~ to`an the^'
gio+'i va` ca'c Ba'c si~ co' lo+`i the^` Hypocrate vo+'i tinh tha^`n
nha^n d-a.o la` ly' tu+o+?ng tru+o+`ng to^`n na`y trong mo^'i quan
he^. Ba'c si~ - Be^.nh nha^n. Ba'c si~ Ho`ang D-i`nh Ca^`u cu?a
Mie^`n Ba('c cho d-o' la` nhu+~ng lo+`i no'i do^'i kho^ng d-u+o+.c
tin va` mo.i Ba'c si~ pha?i la` chie^'n si~ ti`nh ba'o Co^ng An,
pha?i co' nhie^.m vu. to^' gia'c cho Co^ng An khi be^.nh nha^n mi`nh
co' nghi va^'n cho^'ng ca'ch ma.ng! Hie^.n nay kho^ng co' lo+`i
the^` Hypocrate giu'p thie^'t d-a(.t to`a a'n lu+o+ng ta^m giu+?a
Ba'c si~ Be^.nh nha^n, ma` lo+`i the^` cu?a Ba'c si~ chi? la`
lo+`i the^` co^ng da^n xa'c la^.p mo^'i quan he^. vo+'i D-a?ng. Ba'c
si~ Vie^.t Nam sau 1975 d-a~ kho^ng mang tinh tha^`n nha^n d-a.o
quo^'c te^' nu+?a ro^`i. Khi bie^'t Thu`y Tra^m la` Ba'c si~ tre?,
ngu+o+`i My~ tha^'y lo`ng a^n ha^.n vi` d-a~ ngo^. nha^.n co^ la`
ngu+o+`i mang ta^m ho^`n nha^n d-a.o quo^'c te^' chung "chi? cu+'u
ngu+o+`i" vo^'n kho^ng co`n co' o+? mie^`n Ba('c. Ngu+o+`i li'nh
My~ a^n ha^.n vi` ngo^. nha^.n su+. hy sinh che^'t cho'c va` lo`ng
ca(m thu` ho`an to`an do My~ d-a^?y Co^ va`o d-u+o+`ng cu`ng .
Khi cha'nh phu? My~ mu'o^n du`ng thuo^'c d-e^? thu+.c hie^.n ba?n
a'n tu+? hi`nh vi` nha^n d-a.o ho+n ghe^' d-ie^.n ca'c Ba'c si~ My~
d-a~ co' y' kie^'n la` e pha' vo+? mo^.t nguye^n ta('c. Ba'c si~ co'
lo+`i the^` chi? cu+'u ngu+o+`i kho^ng the^? giu'p nha` nu+'o+c
gie^'t ngu+o+`i. Co`n lo+`i the^? Du+o+.c si~ la` " Kho^ng du`ng
cha^'t d-o^.c ha.i ngu+o+`i " cu~ng bi. vie^.c na`y pha' vo+~.
Nhu+ng cuo^'i cu`ng chi'nh tu+? to^.i ye^u ca^`u d-e^? co' ca'i
che^'t nhe. nha`ng nhu+ ca'ch "Tam ban trie^?u d-ie^?n ". Tha^.t
su+. Thu`y Tra^m chi? mang ta^m ho^`n ngu+o+`i li'nh va` ti`nh
d-o^`ng d-o^.i cu`ng chung chie^'n ha`o. Co^ kho^ng chu`ng tay
gie^'t ngu+o+`i khi Co^ cho d-o' la` ke? d-i.ch. Co^ cu`ng cha'nh
phu? Mie^`n Ba('c co' nhu+~ng " ke? thu` tu+. ta.o" nhu+ My~ xa(m
lu+o+.c, ngu.y qua^n ngu.y quye^`n mie^`n Nam .... Co^ tu+. hu?y
mi`nh, ta da`nh lo`ng thu+o+ng ha.i tie^'c re? cho mo^.t ha.t
gio^'ng to^'t kho^ng may ro+i va`o vu`ng d-a^'t du+~, nhu+ng kho^ng
ai ca^`n a^n ha^.n cho ca'i che^'t cu?a Co^ ! D-o' la` ca'i gia'
d-u'ng pha?i tra? cho su+. cho.n lu+.a sai la^`m !
Trong tha^m ta^m to^i tu+` khi nghe chuye^.n Ba'c si~ ma('ng va`
ta't tai be^.nh nha^n mi`nh la` si~ quan kho^ng qua^n VNCH to^i
cho+.t bie^'t Ba'c si~ na`y ho.c qua loa o+? mie^`n Ba('c va` kho^ng
d-u+o+.c da.y lo`ng nha^n d-a.o qu'o^c te^', kho^ng he^` bie^'t
co^ng u+'o+c qu'o^c te^' ve^` tu` binh ! Ho. kho^ng tu+`ng bie^'t
lo+`i the^` Hypocrate. Sau d-o' to^i luo^n ca?nh gia'c ve^` ta^m
ho^`n sa't thu? cu?a mo^.t ngu+o+`i li'nh o+? trong tim ho. du`
cu`ng mang chung ma`u a'o tra('ng. Mo^.t ca^u vo^ ca?m lu+u truye^`n
" Che^'t mo^.t con d-o+? mo^.t lon ga.o " co' khi thay cho su+.
kie^?m tha?o tu+? vong nghie^m tu'c va` lo`ng ki'nh tro.ng sinh
me^.nh vo^ gia' cu?a con ngu+o+`i .
Gia'o su+ Ba'c si~ To^n Tha^'t Tu`ng d-a~ kho^ng chi.u va`o D-a?ng
du` sa't ca'nh O^ng HCM trong kha'ng chie^'n cho^'ng Pha'p. Cho^'ng
Pha'p d-a'nh Pha'p la` ca^`n thie^'t va` no^'i ke^'t mo.i ta^'m
lo`ng. Gia'o su+ Tu`ng cu~ng la` ngu+o+`i d-a~ giu+? do`ng cha?y
khoa ho.c trong lo`ng d-a^'t nu+'o+c. To^i d-o'an ra(`ng Tha^`y
Tu`ng muo^'n mang tro.n ve.n tinh tha^`n nha^n da.o qu'o^c te^' na`y
nhu+ ta^m su+. nhie^`u Ba'c si~ kha'c bo? va`o Nam na(m 1954 vi`
kho^ng d-o^`ng ti`nh cha'nh tri. ho'a nhuo^.m d-o? ca? lo`ng nha^n
d-a.o, ti`nh nghi~a cha me. vo+. cho^`ng trong gia d-i`nh nhu+
nhu+~ng lo+`i tho+ hoang d-u+o+`ng tra'i thie^n nhie^n cu?a To^'
Hu+~u. Ha~y ti`m cho to^i, chi? mo^.t tho^i, d-u+'a tre? na`o ma`
tie^'ng no'i d-a^`u lo`ng la` Stalin d-i! " Ca^u tho+ " Tie^'ng
d-a^`u lo`ng con go.i Stalin va` ca^u tho+ " ye^u O^ng, ye^u mu+o+`i
! " d-a~ bie^'n To^' Hu+~u tha`nh qua'i nha^n, tu+ duy d-ie^n lo.an!
To^i chi? la` mo^.t ngu+o+`i sau 1975 kho^ng tie^'p tu.c d-u+o+.c
con d-u+o+`ng khoa ho.c. Nhu+ng do ca'c bu+'c xu'c tho+`i cuo^.c
pha?i ti`m hie^?u cha'nh tri.. Kho^ng pha?i la` chuye^n gia cha'nh
tri. to^'t nghie^.p ca'c tru+o+`ng Lua^.t ha`nh cha'nh cha'nh tri.
ma` d-a~ tha^'y ra qua nhie^`u d-ie^`u ba^'t o^?n.
To^i tu+`ng d-o.c nhie^`u ba`i ba'o tha^.t hay cu?a Ho.c vie^.n
Quo^'c gia ha`nh cha'nh cu?a Vie^.t Nam ve^` ca'c tu+ duy nhu+ : "Y'
thu+'c cha'nh tri. cao nha^'t la` so^'ng va` la`m vie^.c theo lua^.t
pha'p ." nhu+ng tie^'c thay he^. tho^'ng to`a a'n lua^.t pha'p
d-e^`u ga('n vo+'i tu+` "nha^n da^n" ne^n da^n chu'ng chu+a he^`
d-u+o+.c hu+o+?ng .
