Nhớ theo dõi Diễn Đàn Người Việt Quốc Gia trên hệ thống Đài Việt Nam Hải Ngoại vào lúc 7:00 PM đến 8:00 PM  vào mỗi chiều Chúa Nhật và Diễn Đàn Công Dân vào lúc 4:00 PM dến 5:00 PM mỗi chiều thứ hai, giờ Hoa Thịnh Đốn.                                                                                                                                                                   

	DIỄN ĐÀN NGƯỜI VIỆT QUỐC GIA Ngừoi Quốc Gia là những người đặt tổ quốc lên bản vị tối cao Tối cao có nghĩa là trên tất cả mọi sự vật, kể cả tôn giáo, đảng phái, và cá chính bản thân mình v.v.. Trích VN Tự Điển của Đào Duy Anh
Nationalist Vietnamese Forum

Home

Nỗi trăn trở sau một kỳ hội thảo

về cộng đồng Việt Nam tại Berlin

Vào hạ tuần tháng 10/2004, một khóa Hội Thảo về Niềm Tin và tình trạng Hội Nhập của cộng đồng người Việt tại Werkstatt de Kulturen Berlin. Khóa Hội Thảo nầy được hội Veranstaltung von ODAK e.V và AG Vietnam tổ chức với ngân quỷ của Senat Berlin. Người đến tham dự là những đại diện các tổ chức phi chính phủ; thân hào nhân sỹ và quần chúng. Trong danh sách tham dự viên được mời, tôi không thấy tên các hội đoàn người Việt bên Tây Berlin. Trừ một vài thành viên của Nhà Việt Nam đến với tư cách cá nhân.

Từ lâu tôi mong có những dịp gặp gỡ, học tập, chia xẻ những tình cảm, kiến thức và kinh nghiệm sống với đồng hương cũng như với người Ðức. Những đề tài như Giáo Dục, Hôn Nhân, Gia Ðình, Văn Hóa, Tôn Giáo của người Việt là những đề tài rất thiết thực. Tôi muốn nêu một thắc mắc tại sao người Việt Nam ở Ðông Berlin khó hội nhập vào xã hội Ðức. Nhưng sau khi tham dự khóa Hội Thảo nầy, tôi thật sự thất vọng và có thêm nhiều trăn trở. Các đề tài chỉ được nói bằng tiếng Ðức không ai thông dịch ra tiếng Việt cho nhiều người Việt Nam được hiểu. Một nét đặc biệt là hầu như tất cả những người Việt Nam trong ban tổ chức là cán bộ, du học sinh và hợp tác lao động dưới thời Ðông Ðức cũ. Tôi chỉ thấy một vài đồng hương đến từ Tây Berlin. Dường như Khóa Hội Thảo nầy đã bị lèo lái thành một khóa tập huấn triển khai nghị quyết 36 về chính sách tuyên truyền của đảng cộng sản Việt Nam đối với đồng bào hải ngoại chứ không còn thảo luận các vấn đề bức thiết đáng quan tâm của người Việt tại Berlin nữa.

Tôi hỏi thăm các anh chị bên Nhà Việt Nam Tây Berlin mới biết rằng họ đến vì nghe tin trên radio Multikulti chứ không hề được mời. Nghe nói một thành viên của Nhà Việt Nam bên Tây Berlin đã được mời, nhưng chị ấy im lặng đi một mình mà không cho ai biết cả. Khi mới hay tin trên radio, anh em Việt Nam ở Tây Berlin vội vã tranh thủ một bàn thông tin dù chưa kịp chuẩn bị trước. Cộng đồng bên Ðông Berlin thì có nhiều bàn thông tin với đủ thứ máy móc, hàng lưu niệm, phim ảnh tuyên truyền, thực phẩm á Châu, văn nghệ tạp lục...

Trong hai ngày thảo luận, có ba bài tham luận của ba tôn giáo (Phật Giáo, Công Giáo, Tin lành). Hầu hết các tham luận được trình bày rất qua loa bằng tiếng Ðức. Ví dụ đề tài Truyện Kiều thì do một người Ðức trình bày bằng tiếng Ðức không được dịch ra tiếng Việt. Nhất là khi đề cập đến các vấn đề hội nhập, luật pháp, hôn nhân, giáo dục của người Việt; các ý kiến của tham dự viên bên Tây Berlin thường bị ban tổ chức ngăn chận. Khi tôi đề cập đến các lý do tại sao cộng đồng Ðông Berlin khó hội nhập thì người dịch bỏ chữ "Ðông", chỉ nói chữ "Berlin" một cách chung chung. Tôi cố gắng nêu một số khó khăn của người Việt tại Ðông Berlin thì bị các anh chị trong ban tổ chức đồng loạt từ chối dịch ra tiếng Ðức. Hình như họ sợ rằng dịch lời nói của tôi là phạm vào một điều cấm kỵ có từ trong nước. Tôi nghĩ rằng, những người Việt Nam trong ban tổ chức khóa Hội Thảo nầy, dù là những tiến sỹ, trí thức, nhưng họ vẫn còn sống với não trạng tránh né, sợ sệt, độc đoán vốn đã bị đóng khối bởi quá trình nhồi sọ của chính sách độc đảng, độc tài tại Việt Nam. Ðiều nầy chứng tỏ họ chưa thể hiện tinh thần hội nhập của mình vào xã hội Ðức văn minh tự do. Không có một người nào trong số hàng chục ông bà tiến sỹ, luật gia, trí thức ấy dám đứng lên dịch một cách thẳng thắn những lời phát biểu của tôi. Nghĩa là họ đang hưởng tự do tại Cộng Hòa Liên Bang Ðức, nhưng tâm trí và tình cảm của họ vẫn còn bị khống chế bởi quyền lực của Ðảng Cộng Sản từ trong nước Việt Nam.

Một người đưa tay yêu cầu Ban Tổ Chức xác nhận một bản tin nói rằng nhà khách của sứ quán Việt Nam nằm gần Treptower Park Ðông Berlin đã biến thành ổ điếm bất hợp pháp mà các cô gái Việt dưới 18 tuổi được đưa qua đây làm nghề mại dâm. Khi thắc mắc nầy được nêu lên, tôi thấy các nét mặt của những người Việt trong ban tổ chức nhìn nhau một cách nhốn nháo như chính bản thân họ bị lột trần trước công chúng.

Là một người làm việc tại Ðông Berlin, tôi biết vài lý do từ đâu mà có nhiều người Việt qua đây chen nhau kiếm sống bằng mọi cách, bất kể lương tâm, bất cần nhân nghĩa, miễn là có tiền gởi về nhà. Vì ai mà cả mấy chục ngàn người Việt từ phía bắc vĩ tuyến 17 qua đây kiếm sống một cách gian nan khốn khổ và tủi nhục như thế sau khi bức tường Berlin sụp đổ? Nếu điều nầy vẫn tiếp tục bị che dấu mãi thì chứng tỏ lòng người đã quá chai đá, lỗ tai đã trở thành nhàm chán, không có gì để gọi là hội nhập vào xã hội Ðức cả; mặc dù nhiều người Việt bên Ðông cũng đã được ăn học, được sinh sống, được thở không khí văn minh và tự do tại nước Ðức nầy.

Ðặc biệt ngày 24.10.2004 là ngày Hội Văn Hóa Việt Nam có biểu diễn văn nghệ, bán thức ăn Việt Nam và triển lãm các hình ảnh sinh hoạt trong nước. Có một người Việt Nam muốn giới thiệu vài hình ảnh đau thương ở trong nước để giúp người Đức và đồng bào hải ngoại đối chiếu với những quảng bá về sự phát triển kinh tế thị trường theo kiểu xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, nhưng người Việt Nam nầy đã bị bọn xấu bám sát gót để ngăn chận và quấy nhiễu. Vào đêm 23.10.04, anh bạn ấy đậu xe ngoài đường để ghé thăm một người quen ở gần khu vực sứ quán Việt Nam, thế là chiếc xe của anh ta bị bọn gian mở cửa lấy tất cả hình ảnh đau thương của quê nhà mà anh ấy muốn triển lãm trong dịp nầy. Một cái túi xách để trên ghế xe, trong đó có một quyển tự điển Ðức Việt, các dụng cụ cắt giấy, những tấm hình lớn và một máy dịch thuật điện tử đã bị lục soát. Nhưng chỉ có các hình ảnh cần triển lãm của anh ta và máy dịch thuật điện tử bị lấy mất. Kẻ gian chừa lại tất cả các thứ khác còn đựng trong túi xách. Họ cũng biết để lại cái túi xách ấy đúng vào vị trí mà chủ nhân của nó đã đặt trong xe như chưa hề bị mất dấu. Xe bị mở, bị lục mà vẫn được khóa lại như không có gì xẩy ra!

May mắn thay, anh ấy vẫn còn phim gốc ở nhà để kịp thời in ra làm triển lãm cho Ngày Việt Nam hôm đó. Ngày Văn Hóa Việt Nam hôm đó là một dịp để mọi người được xem các hình ảnh thật từ Việt Nam. Đó cũng là một phần kết quả của chế độ cộng sản suốt 30 năm qua. Tôi quan sát thấy nhiều người Ðức và người Việt bên Tây Berlin quan tâm xem và đọc các ghi chú dưới những tấm hình đau khổ ấy. Riêng những người trong ban tổ chức Ngày Việt Nam hôm đó thì không để mắt nhìn vào các tấm hình nầy.

Sau một "Ngày Việt Nam" như thế, chúng tôi ra về và bắt gặp các bức ảnh bị đã mất cắp nói trên được rải bừa bãi trên lề đường gần cổng ra vào của hội trường Werkstatt de Kulturen, nơi đã tổ chức khóa Hội Thảo. Nhờ thế mà anh bạn nhiệt tình trên mới hiểu thêm vài lời cảnh báo của một loại kẻ gian đặc biệt. Họ cần lấy cắp các hình ảnh về sự thật của nỗi đau dân tộc Việt Nam để che dấu tội ác của một chế độ gian tà, sau đó họ vứt ra đường là để cho anh bạn ấy hiểu rằng: "Liệu hồn. Chúng tao bám sát mày từng bước một tại nước Đức nầy!” Suốt lịch sử chiến tranh Việt Nam từ 1954 đến ngày nay, chúng ta đã thừa biết những kẻ khủng bố, ám sát, bắt cóc chuyên nghiệp của chế độ cộng sản Việt Nam. Họ giết hại, giam cầm và hăm dọa các nhà đối lập. Bây giờ loại vi trùng nầy vẫn tiếp tục diễn ra giữa con dân Việt ở Ðông Berlin và đang có khuynh hướng lây lan qua Tây Berlin nữa. Ðúng như một người phụ nữ Ðức mới đây đã phát biểu trên radio Multikulti rằng "Mấy năm gần đây nhiều người Việt Nam tại Ðông berlin hội nhập ngược chiều; thay vì hội nhập vào xã hội Ðức, họ chỉ liên hệ với mafia va sứ quán Việt Cộng."

Tôi nghĩ rằng bất cứ ai, khi đã rời quê hương mình để sống ở một nước khác thì cũng cần học tập thích nghi với cuộc sống tại nước đó. Ðiều nầy chỉ thể hiện được khi người ta có một trình độ văn hóa, đạo đức và một bản sắc nhân cách gốc gác nhất định của mình. Sự hội nhập nầy sẽ làm phong phú thêm về bản sắc văn hóa và nhân cách truyền thống của người ấy. Bằng chứng là hàng trăm ngàn thuyền nhân Việt Nam ở các nước Hoa Kỳ, Úc, Anh, Canada, Pháp, Tây Ðức cũ đã trở thành các nhà khoa học, các chuyên gia, những nhà kinh doanh, nhà văn hóa, văn nghệ sỹ...vừa đóng góp vào xã hội bản địa, vừa làm vẻ vang hình ảnh người Việt Nam. Hội nhập là sự hoà đồng, kết hợp, thích nghi giữa những sắc thái văn hóa đa dạng, những nhân cách sống động hài hòa của những con người có truyền thống văn hóa khác nhau. Không bao giờ sự hội nhập đưa đến tình trạng mất gốc văn hóa. Nhưng tình trạng mất gốc văn hóa sẽ làm thui chột khả năng hội nhập. Những người vốn đã bị một chủ nghĩa ngoại lai làm bại hoại bản chất văn hóa gốc ngay khi còn sống trên quê hương mình, thì cũng sẽ thiếu khả năng hội nhập khi sống ở một xã hội ngoại quốc văn minh giầu có. Nhiều người Việt Nam ở Ðông Berlin vốn bị chủ nghĩa vô thần làm tha hoá bản chất dân tộc Việt ngay khi họ còn sống trong nước, bây giờ đến nước Ðức tự do, văn minh và giầu có thì họ bị choáng ngợp bởi các thứ ấy. Họ không đủ khả năng nhận thức mình là ai, và dễ bị thiếu hụt khả năng hội nhập. Họ dễ phạm pháp và khó thay đổi. Họ chưa biết sử dụng tự do, vì từ trong nước họ chưa hề biết tự do là gì. Mục đích ra nước ngoài của họ là để kiếm ngoại tệ chứ không phải để tìm cuộc sống tự do. Ðây là căn bịnh đồi bại tinh thần sau nhiều năm họ đã trở thành nạn nhân của chính sách ngu dân ở trong nước.

Cộng đồng Việt Nam ở Đông Berlin cần sự giúp đỡ để được hội nhập; mặc dầu nhiều anh chị em ở lâu từ thời Đông Đức cũ vốn đã học được ít nhiều tiếng Ðức tương đối, nhưng khả năng hội nhập còn đòi hỏi trình độ văn hóa, khả năng nhận thức, lương tâm con người, tinh thần cởi mở, tinh thần tôn trọng luật pháp, đức tính tự trọng, tinh thần hiểu biết và tôn trọng tự do dân chủ...Chứ không phải chỉ một ít vốn liếng tiếng Đức trên miệng thôi đâu. Vì thiếu khả năng hội nhập, các sinh hoạt của một số đồng bào chúng ta ở Đông Berlin bị khu trú sau các bức tường tham nhũng, buôn lậu, ám sát, buôn người, đĩ điếm, tỵ nạn giả để theo giỏi và hăm dọa những người tỵ nạn thật. Tôi được biết, bất cứ một người Việt Nam nào đang sống tại Đức; khi cần xin một chữ ký tại sứ quán Việt Cộng đều phải đóng tiền tham nhũng tối thiểu là 25 Euro/ một lần liên hệ tại văn phòng; chưa kể các dịch vụ bao thầu trọn gói để có đủ các thứ giấy tờ cần thiết mà không cần đích thân đến văn phòng sứ quán. Đây là một tệ nạn quen thuộc ngăn trở sự hội nhập của đồng bào ta tại Đông Berlin. Tệ nạn nầy đã và đang tiếp tục xuất khẩu đến các cộng đồng người Việt Đông Âu. Vậy ai có thể giúp ai về vấn đề hội nhập cho bà con đồng hương của mình?

Càng nghĩ càng đau lòng, vì tình trạng như thế không thể giúp nhiều người Việt Nam chúng ta ở Đông Berlin hòa nhập với cuộc sống văn minh tiến bộ như cộng đồng người Việt bên Tây Berlin được.

Có một điều đáng khích lệ trong khóa hội thảo nầy là tôi được gặp và nghe trực tiếp rằng bên Tây Berlin có trên 800 người Việt Nam Công Giáo, hàng ngàn Phật Tử, có Chùa, Thiền Viện, có Hội Thánh Tin Lành, trong khi đó, bên Đông Berlin thì đầy dẫy sự tranh chấp, tính cách kỳ thị địa phương cục bộ làm nhức nhối xã hội Ðức, gây tai tiếng cho người Việt Nam nói chung.

Những gì tôi đã chứng kiến càng làm cho mình thêm đau xót. Tôi muốn im lặng, nhưng rồi cũng phải viết ra vì ngày nào còn sống tha hương là ngày ấy còn sự quặn thắt trong lương tâm mình.