The^' gio+'i pha?i la`m ǵ vo+'i Trung quo^'c?

Lu+u Vu~


Ga^`n 200 na(m tru+o+'c dda^y, Napoleon Bonapart dda( tie^n ddoa'n: Khi con co.p Trung Nam Ha?i ti?nh gia^'c, the^' gio+'i se~ rung chuye^?n. Gio+` dda^y ddie^`u na`y dda( tha`nh su+. tha^.t. Ca'c quo^'c gia lo+'n nho? ddang cha(m chu' va` so^'t sa('ng theo do+i mo.i die^~n bie^'n cu?a no'.

Trung Quo^'c nga`y nay kho^ng chi? co' mo^.t ne^`n kinh te^' pha't trie^?n nhanh nha^'t ma` c̣n la` quo^'c gia co' nguo^`n du+. tru+~ ngoa.i te^. ddu+'ng thu+' nh́ the^' gio+'i. Trung Quo^'c co' mo^.t qua^n ddo^.i ddo^ng dda?o nha^'t ha`nh tinh vo+'i 2,5 trie^.u li'nh, nga^n sa'ch da`nh cho qua^n su+. chie^'m vi. tri' thu+' 4, ta(ng dde^`u dda(.n mo^~i na(m 10%. Kho^ng phu. thuo^.c va`o ye^'u to^' bao gio+` se~ ba('t ki.p ca'c cu+o+`ng quo^'c kinh te^' kha'c – du` ra(`ng ngu+o+`i ta tha^'y va^~n c̣n mo^.t bu+o+'c kha' xa – Trung Quo^'c thu+.c su+. ddang la` mo^.t su+'c ma.nh kinh te^' mo+'i tre^n sa^n kha^'u the^' gio+'i.

DDie^`u na`y co' nghi~a la` kho+?i ddie^?m cu?a su+. thay ddo^?i la^`n thu+' 3 trong ca'n ca^n lu+.c lu+o+.ng toa`n ca^`u tu+` 400 na(m nay. La`m sao dda^y tru+o+'c bu+o+'c nha?y cu?a ngu+o+`i Trung Hoa? Pha?i cha(ng se~ da^~n dde^'n cuo^.c cha.y ddua sinh tu+? giu+~a ca'c cu+o+`ng quo^'c?

Tru+o+'c dda^y ngu+o+`i ta i't quan ta^m dde^'n Trung Quo^'c. Ta^'t nhie^n, Trung Quo^'c, va`o lu'c ba^'y gio+`, ra^'t lo+'n nhu+ng la.i cu~ng ra^'t nghe`o. Nga`y nay ca'c con so^' dda( xoa' bo? kha'i nie^.m na`y. Trung Quo^'c ddang la` nha` sa?n xua^'t lo+'n nha^'t the^' gio+'i trong ca'c nga`nh khai tha'c than dda', sa('t the'p va` xi-ma(ng. DDu+'ng thu+' nh́ ve^` tie^u thu. na(ng lu+o+.ng va` thu+' 3 ve^` nha^.p kha^?u da^`u mo?. Trong ṿng 15 na(m cuo^'i, xua^'t kha^?u cu?a Trung Quo^'c qua Hoa Ky` ta(ng 1600 %. Xu hu+o+'ng na`y ngu+. tri. kho^ng chi? o+? My~ ma` tre^n toa`n ca^`u.

Va`o tho+`i ddie^?m cao nha^'t cu?a cuo^.c ca'ch ma.ng co^ng nghie^.p, Anh quo^'c ddu+o+.c xem la` nha` xu+o+?ng cu?a the^' gio+'i, te^n go.i ddo' ba^y gio+` pha?i da`nh cho Trung Quo^'c. Ta.i quo^'c gia na`y co' to+'i ba pha^`n tu+ sa?n pha^?m tre^n the^' gio+'i ddu+o+.c la`m ra: ma'y u?i dda^'t, ḷ vi ba, dda^`u DVD, gia`y de'p va` ha^`u he^'t ca'c loa.i ddo^` cho+i tre? em. Sau Va.n Lu+ Tru+o+`ng Tha`nh, ngu+o+`i Trung Hoa ba('t dda^`u mo+ dde^'n mo^.t cuo^.c ta^'n co^ng va`o thi. tru+o+`ng xe ho+i. Trong mo^.t cuo^.c trie^?n la(m xe ho+i ta.i Ba('c Kinh, chu? ti.ch mo^.t trong nhu+~ng ta^.p ddoa`n che^' ta.o xe lo+'n nha^'t Trung Quo^'c Geely, o^ng Li Shufu dda( no'i: “ Chu'ng to^i se~ sa?n xua^'t xe ho+i nhu+ sa?n xua^'t ho^.p que.t gas”.

Tra^.n ddi.a dda^`u tie^n se~ la` A^u cha^u. Ba('t dda^`u tu+` tha'ng 4 na(m nay, loa.i xe ddi.a h́nh Jiangling Landwind ddu+o+.c Ha` Lan dda(.t ha`ng. Tu+` tha'ng 9/2005 loa.i xe lumusin Zhonghua sa?n xua^'t bo+?i ta^.p ddoa`n Trung Quo^'c Brilliance Jinbei Automobile se~ ddu+o+.c ba'n ta.i DDu+'c. Cha^.m nha^'t la` dda^`u na(m sau, co^ng ty Italy DR se~ cho nha^.p kha^?u xe ho+i do FAW- Brilliance Jinbei Automobile sa?n xua^'t. Chi? rie^ng Brilliance Jinbei Automobile - FAW va` Honga Yunnan Automobile dda( la^.p ke^' hoa.ch xua^'t qua A^u cha^u 30 nga`n chie^'c. Nhu ca^`u tie^u thu. xe “Made in China” co' xu hu+o+'ng ta(ng. Ngu+o+`i Trung Quo^'c kha(?ng ddi.nh ra(`ng, so vo+'i ca'c loa.i xe tu+o+ng u+'ng cu?a A^u cha^u, sa?n pha^?m cu?a ho. chi? ba(`ng nu+?a gia'. – Ca'c nha` che^' ta.o xe cu?a Trung Quo^'c ddang na(`m o+? vi. tri' cu?a Nha^.t Ba?n 20 na(m tru+o+'c dda^y, nhu+ng dde^? kha(?ng ddi.nh cho^~ ddu+'ng, ho. kho^ng ca^`n ma^'t nhie^`u tho+`i gian nhu+ ca'c dda.i co^ng ty xe ho+i kha'c tre^n the^' gio+'i, v́ ho. co' the^? ru't ngay kinh nghie^.m cu?a Nha^.t Ba?n va` Nam Trie^`u Tie^n – O^ng Zshao Wei, mo^.t chuye^n vie^n nghie^n cu+'u thi. tru+o+`ng DDo^ng A^u no'i va^.y.


DDe^? co' mo^.t kha'i nie^.m ro+ ra`ng ve^` vie^.c xa^m nha^.p khu?ng khie^'p cu?a ne^`n sa?n xua^'t re? Trung Quo^'c, ta chi? ca^`n xem qua mu+'c ddo^. tra`n nga^.p kinh hoa`ng cu?a ngha`nh de^.t may Trung Quo^'c tre^n ca'c thi. tru+o+`ng lo+'n la` Lie^n Hie^.p A^u cha^u (EU) va` Hoa Ky`. Chi? trong ṿng 3 tha'ng dda^`u cu?a na(m nay, mu+'c “ddo^? bo^.” va`o A^u lu.c ddi.a ve^` a'o len ta(ng 534%, qua^`n dda`n o^ng 413%, ta^'t (vo+') 186%, tu+'c la` cao ho+n ca? tro.n na(m 2004. Theo u+o+'c ti'nh cu?a Euratex, Hie^.p ho^.i ca'c nha` may de^.t A^u cha^u, vie^.c “xa^m la(ng” cu?a ha`ng Trung Quo^'c dda( va` ddang la`m A^u cha^u mo^~i nga`y the^m 1 nga`n ngu+o+`i tha^'p nghie^.p. Chi'nh v́ va^.y, vu+`a qua EU dda( thoa? thua^.n vo+'i Trung Quo^'c ca('t gia?m 10% mu+'c xua^'t ca?ng. Rie^ng Hoa Ky` dda( ddo+n phu+o+ng ddu+a ra ha.n ngha.ch ddo^'i vo+'i mo^.t so^' sa?n pha^?m de^.t nha(`m ba?o ve^. thi. tru+o+`ng no^.i ddi.a va` gia?m thie^?u con so^' tha^'t nghie^.p cu?a ngha`nh may ma(.c. Theo ti'nh toa'n cu?a National Counsil of Textile, trong ṿng 4 na(m nay, cu+' 3 ngu+o+`i My~ trong nga`nh de^.t may th́ co' mo^.t ngu+o+`i ma^'t vie^.c. Toa`n nu+o+'c My~ dda( pha?i ddo'ng cu+?a 1300 nha` ma'y, ke'o theo 650 nga`n co^ng nha^n vie^n tha^'p nghie^.p. Ha^.u qu?a ve^` kinh te^'-xa( ho^.i tha^.t kho^ng lu+o+`ng!

Tuy nhie^n, ddu+o+.c hu+o+?ng lo+.i la` ngu+o+`i tie^u thu.. Ba'o ca'o cu?a Nga^n ha`ng Morgan Staley cho tha^'y, nho+` ha`ng hoa' re? cu?a Trung Quo^'c ma` ngu+o+`i My~ trong ṿng mo^.t tha^.p nie^n cuo^'i dda^y dda( tie^'t kie^.m to+'i 600 ty? ddo^ la, co' nghi~a la`, ti'nh b́nh qua^n ngu+o+`i da^n My~ tie^'t kie^.m chi tie^u 60 ty? ddo^ la, ho+n ga^'p ru+o+~i to^?ng thu nha^.p cu?a ca? nu+o+'c Vie^.t Nam mo^~i na(m.

La` mo^.t nha` sa?n xua^'t ha`ng re? kho^?ng lo^` nhu+ng Trung Quo^'c cu~ng la` mo^.t thi. tru+o+`ng tie^u thu. me^ng mo^ng. Tre^n dda^'t nu+o+'c vo+'i 1,3 ty? ngu+o+`i dda( h́nh tha`nh mo^.t ta^`ng lo+'p trung lu+u ddo^ng dda?o, ke'o theo mo^.t nhu ca^`u tie^u thu. nga`y mo^~i cao. Trong ṿng 15 na(m vu+`a qua, lu+o+.ng ha`ng Trung Quo^'c mua cu?a EU ta(ng 600%.

Theo dda'nh gia' cu?a tua^`n ba'o “The Economic” chi'nh nho+` nhi.p ddo^. pha't trie^?n nhi.p nha`ng cu?a ne^`n kinh te^' Trung Quo^'c ma` the^' gio+'i dda( vu+o+.t qua ddu+o+.c co+n bie^'n ddo^.ng tre^n thi. tru+o+`ng chu+'ng khoa'n My~ trong giai ddoa.n 2000 - 2001. Vie^.c Trung Quo^'c mua co^ng tra'i nha` nu+o+'c - mo^.t h́nh thu+'c cho vay- cu?a My~ (tre^n 500 ty? ddo^ la) va` cu?a ca'c nu+o+'c A' cha^u kha'c, dda( thu'c dda^?y kinh te^' the^' gio+'i tie^'n ve^` phi'a tru+o+'c.

Su+. ti?nh gia^'c cu?a con co.p Trung Quo^'c kho^ng chi? la`m thay ddo^?i ca'n ca^n lu+.c lu+o+.ng kinh te^' va` c̣n ca? chi'nh tri.. Trong ṿng 400 na(m ga^`n dda^y, the^' gio+'i chu+'ng kie^'n hai su+. thay ddo^?i lo+'n. Mo^.t la` su+. pha't trie^?n cu?a A^u cha^u ma` ba('t dda^`u tu+` the^' ky? XVII no' tro+? tha`nh mo^.t cha^u lu.c gia`u co' nha^'t, kinh doanh na(ng ddo^.ng va` co' nhie^`u tham vo.ng nha^'t. Su+. thay ddo^?i thu+' 2 la` su+. gia ta(ng tie^`m lu+.c cu?a Hoa Ky` cuo^'i the^' ky? XIX va` dda^`u the^' ky? XX, khi Hoa Ky` tro+? ne^n quo^'c gia gia`u ma.nh nha^'t va` la` con ba`i chu? cho^'t trong kinh te^' va` chi'nh tri. the^' gio+'i. Qua nhie^`u the^' ky?, pha^`n c̣n la.i cu?a the^' gio+'i chi? la` sa^n kha^'u dde^? phu+o+ng Ta^y tŕnh die^~n, thao ta'c quye^`n lo+.i va` thoa? ma(n ca'c tham vo.ng cu?a ḿnh. Gia ta(ng u+ nghi~a cu?a Trung Quo^'c cu`ng vo+'i A^'n DDo^., cu~ng nhu+ giu+~ ddu+o+.c a?nh hu+o+?ng cu?a Nha^.t la` bu+o+'c mo+? dda^`u cho su+. thay ddo^?i lo+'n thu+' 3 – su+'c ma.nh cu?a A' cha^u ra ddo+`i.

Su+. xua^'t hie^.n lu+.c lu+o+.ng mo+'i na?y sinh xung ddo^.t quan he^. la` ddie^`u ta^'t ye^'u. Ke? mo+'i muo^'n co' tie^'ng no'i trong mo^.t tra^.t tu+. dda( ddu+o+.c ddi.nh sa(~n hoa(.c thay ddo^?i no' theo u+ ḿnh. Ngu+o+`i cu~ th́ muo^'n ba?o ve^. status quo (ca'i ddang hie^?n nhie^n). Co' le~ chu'ng ta ne^n nho+' la.i khi DDu+'c va` Nha^.t hu`ng ma.nh o+? the^' ky? XX hay su+. su.p ddo^? cu?a dde^' quo^'c Tho^? cu~ng cu`ng mo^.t khoa?ng tho+`i gian ga^`n nhu+ the^' dde^? ddu+a dde^'n su+. ra ddo+`i Trung Ca^.n DDo^ng hie^.n dda.i. Xung ddo^.t giu+~a ca'c cu+o+`ng quo^'c trong the^' ky? XXI la` mo^.t ca'i ǵ ddo' ma` the^' gio+'i chu+a nh́n tha^'y trong tho+`i ky` chie^'n tranh la.nh. Ne^'u nhu+ no' xa?y ra th́ mo.i su+. lo la('ng hie^.n nay, tu+` khu?ng bo^', dde^'n Iran hay Ba('c Trie^`u Tie^n se~ kho^ng la` ca'i ǵ ca?. No' thu+.c su+. se~ mo+? ma`n cho mo^.t cuo^.c cha.y ddua vu~ trang mo+'i, tranh cha^'p bie^n gio+'i va` co' the^? c̣n nhie^`u ho+n nu+~a.

Nhu+ng tha^.m chi' nhu+~ng gia? thie^'t bi tha?m ne^u tre^n kho^ng xa?y ra, th́ mo^.t ḿnh Trung Quo^'c cu~ng ddu? la`m phu+'c ta.p mo.i va^'n dde^` cu?a the^' gio+'i. Chi? ca^`n no'i dde^'n quan he^. giu+~a ho. vo+'i A^u cha^u va` Hoa Ky`. Iraq la` ba`i toa'n nga('n ha.n. C̣n su+. kha'c bie^.t trong quan he^. vo+'i Trung Quo^'c se~ mang to+'i nhu+~ng ca(ng tha(?ng thu+o+`ng xuye^n giu+~a ca'c lie^n minh.

Trung Nam Ha?i bu+o+'c va`o nhi.p ddo^. pha't trie^?n va`o dda^`u tha^.p ky? 80, nhu+ng bu+o+'c ngoa(.t cu?a no' pha?i ti'nh tu+` na(m 1979. Lie^n Xo^ va`o tho+`i ddie^?m na`y cho qua^n nha?y va`o Afghanistan, tu+. dda`o mo^` cho^n so+'m mo^.t cu+o+`ng quo^'c ca.nh tranh tru+.c tie^'p vo+'i Hoa Ky`. Lu'c na`y, Trung quo^'c ba('t dda^`u thay ddo^?i chi'nh sa'ch kinh te^'. Nha` ca?i ca'ch – mo^.t la(nh tu. mo+'i le^n cu?a dda?ng CS Trung Quo^'c, DDa(.ng Tie^?u B́nh, trong die^~n va(n ddo.c ta.i dda.i ho^.i dda?ng hua^'n thi. ta^.p trung va`o mu.c tie^u kinh te^', hie^.n dda.i hoa' dda^'t nu+o+'c, qua?n lu+ dda^'t nu+o+'c ba(`ng ha`nh ddo^.ng va` co^ng vie^.c cu. the^? chu+' kho^ng pha?i ba(`ng u+ thu+'c he^.. “Kho^ng quan tro.ng me`o dden hay me`o tra('ng, mie^~n ba('t ddu+o+.c chuo^.t” – o^ng dda( tuye^n bo^' nhu+ va^.y.

Ba('t dda^`u tu+` dda^y, Trung Quo^'c dda( ddu+a lo+`i no'i cu?a DDa(.ng va`o thu+.c tie^~n pha't trie^?n kinh te^', ba(`ng mo.i ca'ch, mo.i phu+o+ng tie^.n, thu+.c du.ng tuye^.t ddo^'i, ba^'t cha^'p u+ thu+'c he^..

Ke^'t qua? cu?a cuo^.c ca?i ca'ch la`m cho ta^'t ca? dde^`u kinh nga.c. To^?ng thu nha^.p quo^'c da^n ta(ng tru+o+?ng nhi.p nha`ng mo^~i na(m 9% trong ṿng suo^'t 25 na(m! DDa^y la` to^'c ddo^. ky? lu.c nha^'t ddo^'i vo+'i mo^.t ne^`n kinh te^' lo+'n trong li.ch su+?. Trong khoa?ng tho+`i gian na`y, 300 trie^.u ngu+o+`i thoa't kho?i ca?nh nghe`o ddo'i va` thu nha^.p b́nh qua^n ta(ng le^n 4 la^`n, dda.t mu+'c 1000 ddo^ la/ngu+o+`i/na(m.

Ca'i ǵ dda( la`m ne^n su+. tha`nh co^ng trong ca?i ca'ch va` pha't trie^?n kinh te^' ma` kho^ng dde^? xa?y ra bie^'n ddo^.ng xa( ho^.i lo+'n? Ca^`n kha'ch quan ma` no'i, co^ng lao na`y thuo^.c ve^` nhu+~ng ngu+o+`i co^.ng sa?n Trung Quo^'c.

Kho^ng i't ca'c nha` pha^n ti'ch cho ra(`ng, ca'c con so^' cu?a su+. pha't trie^?n cu?a kinh te^' Trung Quo^'c ddu+o+.c pho'ng dda.i, ra(`ng no' ke'o theo te^. na.n tham nhu~ng tra`n lan. Ra(`ng, ca'c nga^n ha`ng Trung Quo^'c ddang ddu+'ng be^n bo+` pha' sa?n bo+?i ca'c khoa?n no+. kho' dḍi kho^?ng lo^`. Vie^.c qua' u+u tie^n cho ca'c co^ng ty thuo^.c li~nh vu+.c quo^'c doanh ddu+a dde^'n ma^u thua^~n sa^u sa('c giu+~a nha` nu+o+'c vo+'i ca'c ddo+n vi. kinh te^' tu+ nha^n kha'c…v.v. Tu+` 10 na(m nay, ngu+o+`i ta ddu+a ra nhie^`u du+. ddoa'n: mo^.t ne^`n kinh te^' nhu+ va^.y kho^ng co' kha? na(ng be^`n vu+~ng, Trung Quo^'c se~ bi. dda'nh gu.c va` kho^ng the^? giu+~ ddu+o+.c nhi.p ddo^. ta(ng tru+o+?ng nhu+ va^.y ma(i. Nhu+ng i't ra cho dde^'n gio+` na`y, mo.i du+. ddoa'n dde^`u kho^ng thuye^'t phu.c. Du` ra(`ng Trung Quo^'c ddang ddu+'ng tru+o+'c nhie^`u kho' kha(n lo+'n, ho. va^~n ddang la`m ddu+o+.c ca'i ddie^`u ma` i't co' quo^'c gia na`o la`m ddu+o+.c: ta(ng tru+o+?ng dde^`u dda(.n va` vo+'i to^'c ddo^. nhanh.


Trong khi ca'c ke^'t qua? kinh te^' cu?a Trung Quo^'c ra^'t dda'ng kie^ng ne^? th́ la.i ra^'t kho' gia?i thi'ch nhu+~ng vie^.c la`m cu?a ho. trong chi'nh sa'ch ddo^'i no^.i va` ddo^'i ngoa.i. DDa?ng co^.ng sa?n Trung Quo^'c va^~n cu+o+ng quye^'t duy tŕ vai tṛ ddo^.c dda?ng, kho^ng chia xe? quye^`n lu+.c la(nh dda.o, dda`n a'p ca'c nha` ddo^'i la^.p, kho^ng tu+. do ngo^n lua^.n ..v.v. Tuy nhie^n ho. co' la`m va`i mo^.t va`i ddo^.ng ta'c ddu+o+.c xem la` “no+'i lo?ng” nhu+ cho phe'p ca'c thu+o+ng nha^n gia nha^.p ha`ng ngu~ co^.ng sa?n, ke^u go.i dda?ng vie^n la`m gia`u. (Ba`i ba?n na`y ddu+o+.c Ha` No^.i copy nguye^n ba?n, nha^n ro^.ng the^m co+ ho^.i tham nhu~ng cho dda?ng vie^n co' chu+'c, co' quye^`n kie^'m tie^`n ba(`ng tham nhu~ng, ḅn ru't cu?a ca?i cu?a nha^n da^n qua ca'c co^ng tŕnh xa^y du+.ng va` dda^`u tu+). Va`o tha'ng 4 vu+`a ro^`i, Ba('c Kinh ba^.t dde`n xanh cho la`n so'ng sinh vie^n ho.c sinh bie^?u t́nh cho^'ng ddo^'i Nha^.t Ba?n. Mo^.t tha'ng sau ddo', quo^'c ho^.i ban ha`nh lua^.t cho^'ng pha?n loa.n, dde do.a du`ng vu~ lu+.c ne^'u DDa`i Loan tuye^n bo^' ddo^.c la^.p. Ha^.u qua? cu?a no', ma(.c du` ddu+o+.c Pha'p ti'ch cu+.c va^.n ddo^.ng hu?y bo?, EU dda( ke'o da`i vie^.c ca^'m ba'n vu~ khi' cho Trung Quo^'c. Ta^'t ca? nhu+~ng vie^.c no'i tre^n dda( la`m cho ca'c cu+o+`ng quo^'c A' cha^u nhu+ Nha^.t Ba?n, A^'n DDo^. va` Australia ne'n tho+?. Ca`ng nga`y ngu+o+`i ta ca`ng nh́n nha^.n Trung Quo^'c nhu+ la` mo^.t co+ ho^.i nhu+ng cu~ng ga('n lie^`n vo+'i mo^'i dde do.a.

Mo^.t so^' chi'nh kha'ch ba?o thu? mo+'i cu?a Washington va` nhie^`u nha^n va^.t cu?a Pentagon ke'o c̣i ba'o ddo^.ng ve^` nguy co+ Trung Quo^'c tre^n phu+o+ng die^.n qua^n su+.. Nhie^`u khi ho. tho^?i pho^`ng le^n ve^` kha? na(ng cu?a Trung Quo^'c – ta^'t nhie^n kho^ng pha?i kho^ng co' lu+ do khi ma` nga^n sa'ch qua^n su+. ta(ng 10% /na(m, Trung Quo^'c se~ ta(ng da^`n su+'c ma.nh. Nhu+ng no'i cho cu`ng, so^' tie^`n na`y so vo+'i nga^n sa'ch cu?a Hoa Ky` va^~n la` mo^.t con so^' tha^.p pha^n, cu. the^? ho+n, chi? ba(`ng 10% nga^n sa'ch cu?a Pentagon!

Nha^.n ddi.nh ve^` mo^'i dde doa. cu?a Trung Quo^'c ddu+o+.c ddu+a ra kho^ng ta.o ne^n mo^.t Lie^n Xo^ thu+' 2 ddu+a Hoa Ky` va`o cuo^.c cha.y ddua vu~ trang. Nhu+ng cha('c cha('n Trung Quo^'c se~ ta^.n du.ng mo.i tha`nh qua? cu?a ḿnh dde^? tie^'p tu.c ta(ng vu+o+.t trong li~nh vu+.c kinh te^' va` kho^n ngoan u+'ng pho' trong chi'nh tri..

Trong ta'c pha^?m vo+'i tie^u dde^` “Pekin Consensus”, Joshu Cooper Ramo dda( ve~ ra mo^.t bu+'c tranh kha' thu' vi. cho chi'nh sa'ch ddo^'i ngoa.i cu?a Trung Nam Ha?i: “Thay v́ xa^y du+.ng su+'c ma.nh theo mo^ h́nh My~, vung tay kie^'m va` ba^'t khoan dung vo+'i the^' gio+'i quan cu?a ngu+o+`i kha'c, Trung Quo^'c xa^y du+.ng su+'c ma.nh tre^n vie^.c thu+? nghie^.m chi'nh ḿnh, tre^n su+'c ma.nh cu?a he^. tho^'ng kinh te^' va` tuye^.t ddo^'i ba?o ve^. (…) chu? quye^`n da^n to^.c”.

The^' gio+'i pha?i la`m ǵ vo+'i Trung Quo^'c? Ca'c chi'nh phu? phu+o+ng Ta^y tu+` la^u dda( e'p buo^.c Trung Quo^'c thay ddo^?i ty? gia' cu+'ng ra('n gia? ta.o cu?a ddo^`ng nha^n da^n te^. ddo^'i vo+'i ddo^`ng ddo^ la My~. DDo^`ng ddo^ la re? ca`ng la`m ta(ng su+'c ca.nh tranh cu?a ha`ng hoa' Trung Quo^'c. Nhu+ng ne^'u Trung Quo^'c ddie^`u chi?nh ty? gia', (ho. va^~n la`m ngo+ tru+o+'c mo.i a'p lu+.c), th́ vie^.c ca.nh tranh cu?a ha`ng Trung Quo^'c, tre^n co+ ba?n, la` nha^n co^ng re? ma.t. Ho+n 800 trie^.u ngu+o+`i so^'ng o+? no^ng tho^n va` la`n so'ng di cu+ ra tha`nh thi. t́m vie^.c la`m ta(ng o^` a.t, ty? le^. nghi.ch vo^'i ddo^`ng lu+o+ng tra? cho ho..

Trong qua' khu+', nhu+~ng nu+o+'c co^' t́nh ta'ch kho?i co^.ng ddo^`ng quo^'c te^' dde^? ba?o ve^. buo^n ba'n no^.i ddi.a hoa(.c va(n hoa' da^n to^.c dde^`u ma('c pha?i t́nh tra.ng tŕ tre^. ve^` kinh te^'. Nhu+~ng nu+o+'c cha^'p nha^.n mo+? cu+?a vo+'i the^' gio+'i be^n ngoa`i la` nhu+~ng nu+o+'c co' kinh te^' pha't trie^?n. DDo^'i pha'p cu?a Hoa Ky` va` EU co' the^? xem nhu+ tu+. cha.y ra kho?i thu+.c te^' mo+'i. Be^n ca.nh ca'i ba^'t lo+.i trong xu the^' toa`n ca^`u hoa', phu+o+ng Ta^y cu~ng mang la.i cho ḿnh kho^ng i't lo+.i i'ch.

Trung Quo^'c ro+ ra`ng ddang la` ddo^'i tro.ng lo+'n nha^'t hie^.n nay cu?a Hoa Ky`. Li.ch su+? dda( cho ta kinh nghie^.m ra(`ng, khi mo^.t sie^u cu+o+`ng quo^'c nh́n tha^'y kha? na(ng dde doa. cu?a ddo^'i thu? dda( tie^'n sa't dde^'n ngai va`ng, a^'y la` lu'c quan he^. song phu+o+ng se~ ca(ng tha(?ng. Kho^ng mo^.t be^n na`o, ca? Trung Quo^'c la^~n My~, co^ng khai thu+`a nha^.n ddie^`u na`y. Ho. kho^ng muo^'n tu+. ga^y kho' kha(n ma` chi? chua^?n bi. ddo^'i pho'.

Trong chi'nh sa'ch ddo^'i ngoa.i, Washington pha?i ti'nh dde^'n hai kha? na(ng. Kha? na(ng thu+' nha^'t la` Trung Quo^'c no^?i khu`ng va` khie^u khi'ch ca'c nu+o+'c la'ng gie^`ng. Trong tru+o+`ng ho+.p na`y, ddo^'i sa'ch dde^? co' mo^.t quy tŕnh tu+. nhie^n giu+~ the^' ca^n ba(`ng, ḱm ha(m xu the^' ta(ng la^'n cu?a Trung Quo^'c la` ho+.p ta'c vo+'i Nga, Nha^.t va` A^'n DDo^.. Kha? na(ng thu+' 2, ne^'u Trung Nam Ha?i kho^n ngoan, tu+`ng bu+o+'c xa^m nha^.p kinh te^' va` tu+` tu+` mo+? ro^.ng a?nh hu+o+?ng nha(`m ḱm ha(m la.i Hoa Ky`? Trong tru+o+`ng ho+.p na`y, Hoa Ky` chi? co' ca'ch ha`nh xu+? tu+o+ng tu+. va` tha^.n tro.ng – ba(`ng mo^.t chie^'n lu+o+.c da`i ha.n, kie^n tŕ. (Co' the^? chi'nh sa'ch ho+.p ta'c ve^` qua^n su+. cu?a Hoa Ky` vo+'i Nha^.t tho^ng qua chu+o+ng tŕnh xa^y du+.ng la' cha('n pḥng thu? hoa? tie^~n va` ba'n cho Nha^.t hoa? tie^~n ta^`m trung b́nh ga^`n nha^'t dda^y, cu~ng nhu+ quan he^. song phu+o+ng giu+~a Pentagon va` Ha` No^.i trong suo^'t tho+`i gian vu+`a qua na(`m trong chie^'n lu+o+.c na`y? Ha`ng chu.c nga`n li'nh My~ va^~n ddang co' ma(.t ta.i ba'n dda?o Trie^`u Tie^n va` Okinawa).

Ngu+o+`i My~ co' ddu? kie^n nha^~n dde^? thu+.c hie^.n chie^'n lu+o+.c cu?a ḿnh, tra'i vo+'i dda so^' cho ra(`ng ngu+o+`i My~ vo^'n no^n no'ng. DDe^? la`m su.p ddo^? Lie^n Xo^, ho. dda( ma^'t ho+n 50 na(m lie^n tu.c va` kie^n nha^~n tu+`ng bu+o+'c la`m mu.c ru+~a ne^`n ta?ng cu?a he^. tho^'ng co^.ng sa?n.

I't ai nghi~ dde^'n mo^.t cuo^.c chie^'n tranh the^' gio+'i mo+'i, chu+a no'i dde^'n chie^'n tranh nguye^n tu+?, bo+?i v́ trong tho+`i dda.i toa`n ca^`u hoa' nga`y nay, ca'c quo^'c gia lie^n ke^'t, ra`ng buo^.c va` ra^'t phu. thuo^.c qua la.i vo+'i nhau, dda(.c bie^.t trong li~nh vu+.c kinh te^'. Mo+? mo^.t cuo^.c chie^'n tranh dde^? la`m tan ra( ddo^'i phu+o+ng cu~ng ddo^`ng nghi~a vo+'i huy? die^.t ca? chi'nh ḿnh.

Va` v́ the^' vo+'i ta^'m ma(.t na. ve^` chung so^'ng hoa` b́nh, gia?i quye^'t xung ddo^.t ba(`ng ddo^'i thoa.i, chie^'n tranh se~ ddu+o+.c die^~n ra du+o+'i nhu+~ng ba`n tay ddeo ta^'t tra('ng, co^? co^`n, caravat, mo^.t cuo^.c cho+i tranh gia`nh quye^`n lu+.c va` a?nh hu+o+?ng tre^n the^' gio+'i se~ tha^`m la(.ng nhu+ng a'c lie^.t. My~, A^u cha^u va` Trung Quo^'c va`o mo^.t nga`y dde.p tro+`i se~ tro+? tha`nh chie^'n hu+~u va` nga`y tie^'p theo se~ la` ddo^'i thu?. Trong li~nh vu+.c na`y ho. co^.ng ta'c vo+'i nhau, trong li~nh vu+.c kha'c se~ ddo^'i dda^`u, ca.nh tranh. Ca'c nu+o+'c nho?, kho^ng na(`m trong a?nh hu+o+?ng cu?a cu+o+`ng quo^'c na`y se~ pha?i na(`m trong a?nh hu+o+?ng cu?a cu+o+`ng quo^'c kha'c. So^' pha^.n cu?a nhu+~ng da^n to^.c “nhu+o+.c tie^?u” a^'y ddu+o+.c ha.nh phu'c, a^'m no hay no^ le^. o+? mu+'c ddo^. cao tha^'p la` phu. thuo^.c va`o ta`i na(ng va` sa'ng suo^'t cu?a ngu+o+`i la(nh dda.o trong vie^.c lu+.a cho.n ddo^`ng minh.

Ha(y ddi va`o the^' ky? XXI vo+'i mo^.t vie^~n ca?nh nhu+ va^.y!